Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, ngành Halal đang trở thành một trong những lĩnh vực tăng trưởng nhanh và bền vững nhất trên thế giới. Halal không chỉ gắn liền với tôn giáo Hồi giáo mà còn đại diện cho tiêu chuẩn chất lượng, an toàn và đạo đức trong sản xuất – kinh doanh.
Halal là gì?
Halal trong tiếng Ả Rập có nghĩa là “được phép”, dùng để chỉ những sản phẩm, dịch vụ phù hợp với luật Hồi giáo (Shariah). Chứng nhận Halal là giấy chứng nhận do tổ chức Halal có thẩm quyền cấp, xác nhận rằng sản phẩm, nguyên liệu, quy trình sản xuất và vận hành của doanh nghiệp phù hợp với các quy định Halal. Sản phẩm có chứng nhận Halal được phép lưu hành và tiêu thụ tại các quốc gia Hồi giáo và cộng đồng người Hồi giáo trên toàn thế giới. Ngành Halal bao phủ rất rộng, bao gồm: thực phẩm – đồ uống, mỹ phẩm, dược phẩm, logistics, du lịch, tài chính Hồi giáo…
Tiềm năng thị trường Halal toàn cầu
- Dân số Hồi giáo toàn cầu hơn 2 tỷ người, chiếm khoảng 25% dân số thế giới
- Quy mô thị trường Halal toàn cầu ước tính hàng nghìn tỷ USD mỗi năm
Các quốc gia nhập khẩu Halal lớn: Indonesia, Malaysia, UAE, Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ, EU…
Đối với doanh nghiệp Việt Nam, chứng nhận Halal chính là “giấy thông hành” giúp sản phẩm tiếp cận thị trường Hồi giáo một cách hợp pháp, bền vững và lâu dài.
Halal food là gì?
Halal food (thực phẩm Halal) là những thực phẩm được sản xuất, chế biến, bảo quản và phân phối theo đúng quy định của luật Hồi giáo, đảm bảo không chứa thành phần bị cấm (Haram) và không nhiễm chéo trong quá trình sản xuất.
Theo tiêu chuẩn Hồi giáo, thực phẩm Halal phải đáp ứng các yêu cầu:
- Nguyên liệu được phép theo Shariah
- Không chứa thành phần từ động vật bị cấm
- Không sử dụng rượu, cồn hoặc phụ gia bị cấm
- Quy trình sản xuất riêng biệt, sạch sẽ, minh bạch
- Được tổ chức Halal có thẩm quyền chứng nhận
Không chỉ dành cho người Hồi giáo, thực phẩm Halal ngày càng được người tiêu dùng toàn cầu ưa chuộng nhờ tính an toàn, vệ sinh và truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
Thực phẩm Halal Food gồm những món gì?
Thực phẩm Halal không giới hạn trong một vài món ăn truyền thống mà bao phủ hầu hết các nhóm thực phẩm nếu đáp ứng đúng tiêu chuẩn.
1. Thịt và sản phẩm từ thịt Halal
- Thịt bò, thịt gà, thịt cừu, dê…
- Động vật phải được giết mổ theo nghi thức Halal (Zabiha)
- Không bị gây đau đớn, có người Hồi giáo thực hiện
2. Thủy sản Halal
- Cá, tôm, cua, mực… (đa số được phép)
- Không chứa độc tố, không gây hại
3. Thực phẩm chế biến & đóng gói
- Thực phẩm đông lạnh, đồ hộp, gia vị
- Mì, bánh kẹo, nước giải khát
- Phải đảm bảo không dùng phụ gia Haram
4. Sữa và sản phẩm từ sữa
- Sữa tươi, sữa bột, phô mai, sữa chua
- Men và enzyme sử dụng phải có nguồn gốc Halal
5. Nguyên liệu & phụ gia thực phẩm
- Chất tạo màu, tạo mùi, chất nhũ hóa
- Gelatin, enzyme… phải có nguồn gốc Halal rõ ràng
> Do đó, doanh nghiệp thực phẩm cần đánh giá toàn bộ chuỗi cung ứng chứ không chỉ thành phẩm cuối cùng.
Non-Halal là gì?
Non-Halal (còn gọi là Haram trong tiếng Ả Rập) là thuật ngữ dùng để chỉ những thực phẩm, nguyên liệu hoặc sản phẩm bị cấm theo luật Hồi giáo (Shariah). Theo quy định Halal, chỉ cần một thành phần không phù hợp hoặc một khâu trong quy trình sản xuất vi phạm, sản phẩm đó sẽ không được công nhận là Halal, kể cả khi hàm lượng rất nhỏ.
Điểm đặc biệt của tiêu chuẩn Halal là kiểm soát toàn bộ chuỗi giá trị, từ nguyên liệu đầu vào, quy trình sản xuất, thiết bị, lưu kho, vận chuyển cho đến đóng gói. Vì vậy, một sản phẩm có nguyên liệu Halal nhưng bị nhiễm chéo hoặc sản xuất không đúng quy trình vẫn bị xếp vào nhóm Non-Halal.
Những thực phẩm không được phép theo tiêu chuẩn Halal
Dưới đây là các nhóm thực phẩm và nguyên liệu không được phép sử dụng theo tiêu chuẩn Halal, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý khi sản xuất và xuất khẩu.
1. Thịt heo và các sản phẩm từ heo
Thịt heo là thực phẩm bị cấm tuyệt đối trong Hồi giáo. Tất cả các sản phẩm có nguồn gốc từ heo đều được xếp vào nhóm Non-Halal, bao gồm:
- Thịt heo tươi, đông lạnh
- Mỡ heo, da heo
- Gelatin, enzyme, collagen chiết xuất từ heo
- Phụ gia, hương liệu có nguồn gốc từ heo
Chỉ cần vết tích nhỏ từ heo trong nguyên liệu hoặc quy trình sản xuất cũng khiến sản phẩm mất hoàn toàn tính Halal.
2. Động vật chết tự nhiên hoặc không được giết mổ theo Halal
Theo luật Hồi giáo, động vật dùng làm thực phẩm phải được giết mổ theo nghi thức Halal (Zabiha). Những trường hợp sau bị xem là Non-Halal:
- Động vật chết tự nhiên, chết bệnh
- Động vật bị đánh điện, siết cổ, đập chết
- Động vật không được người Hồi giáo thực hiện giết mổ
- Không đọc danh Allah trong quá trình giết mổ
Dù là động vật được phép ăn, nhưng cách giết mổ không đúng vẫn bị cấm sử dụng.
3. Động vật ăn thịt và chim săn mồi
Các loài động vật có răng nanh, móng vuốt dùng để săn mồi đều không được phép theo tiêu chuẩn Halal, bao gồm:
- Hổ, sư tử, chó, mèo
- Chim ưng, đại bàng, diều hâu
- Một số loài động vật lưỡng cư, bò sát
Những nguyên liệu có nguồn gốc từ các loài này không được phép xuất hiện trong thực phẩm Halal.
4. Rượu, bia, cồn và các chất gây say
Theo luật Hồi giáo, mọi chất gây say hoặc ảnh hưởng đến nhận thức đều bị cấm, bao gồm:
- Rượu, bia, vang
- Cồn thực phẩm (ethanol)
- Các chất lên men tạo cồn
Ngay cả khi cồn chỉ dùng làm dung môi, chất bảo quản hoặc phụ gia (ví dụ: hương liệu, chiết xuất), sản phẩm vẫn có nguy cơ bị đánh giá là Non-Halal nếu không chứng minh được nguồn gốc Halal hợp lệ.
5. Phụ gia có nguồn gốc từ động vật không Halal
Nhiều sản phẩm chế biến sử dụng phụ gia như:
- Gelatin
- Enzyme
- Chất nhũ hóa (E471, E472…)
Nếu các phụ gia này có nguồn gốc từ động vật không Halal hoặc không rõ nguồn gốc, sản phẩm sẽ không được công nhận Halal.
Đây là lỗi phổ biến nhất khiến doanh nghiệp bị từ chối chứng nhận Halal.
6. Thực phẩm bị nhiễm chéo Halal – Non-Halal trong sản xuất
Ngay cả khi nguyên liệu hoàn toàn Halal, sản phẩm vẫn có thể trở thành Non-Halal nếu:
- Dùng chung dây chuyền sản xuất với sản phẩm Non-Halal
- Dùng chung kho lưu trữ, dụng cụ, phương tiện vận chuyển
- Không có quy trình vệ sinh, tách biệt rõ ràng
Nhiễm chéo Halal – Non-Halal là yếu tố bị kiểm soát rất chặt trong quá trình đánh giá chứng nhận.
Lưu ý: Một sản phẩm có nguyên liệu Halal nhưng quy trình sản xuất không đạt vẫn bị xem là Non-Halal.
Những ngành hàng nào cần chứng nhận Halal?
Chứng nhận Halal không chỉ áp dụng cho thực phẩm, mà còn mở rộng sang nhiều lĩnh vực:
- Thực phẩm & đồ uống
- Nông sản, thủy sản
- Thịt và sản phẩm từ thịt
- Thực phẩm chế biến, gia vị, phụ gia
- Dược phẩm, thực phẩm chức năng
- Mỹ phẩm, sản phẩm chăm sóc cá nhân
- Bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm
Chứng nhận Halal có bắt buộc không?
Bắt buộc khi xuất khẩu vào các nước Hồi giáo như: Malaysia, Indonesia, UAE, Saudi Arabia, Qatar, Kuwait… Không bắt buộc về mặt pháp lý ở một số thị trường, nhưng là yếu tố quyết định để tiếp cận người tiêu dùng Hồi giáo. Không có Halal, sản phẩm có thể không được nhập khẩu, phân phối hoặc bị từ chối bởi đối tác.
Điều kiện để doanh nghiệp được cấp chứng nhận Halal
Doanh nghiệp cần đáp ứng các yêu cầu chính sau:
- Nguyên liệu không chứa thành phần Haram (bị cấm theo Hồi giáo)
- Quy trình sản xuất không nhiễm chéo với nguyên liệu Haram
- Nhà xưởng, thiết bị được vệ sinh và kiểm soát theo tiêu chuẩn Halal
- Có hệ thống quản lý chất lượng (HACCP, ISO là lợi thế)
- Cam kết tuân thủ tiêu chuẩn Halal trong suốt thời gian hiệu lực
Hồ sơ đăng ký chứng nhận Halal gồm những gì?
Thông thường bao gồm:
- Giấy phép đăng ký kinh doanh
- Danh mục sản phẩm đăng ký Halal
- Danh sách nguyên liệu, phụ gia, nhà cung cấp
- Quy trình sản xuất, sơ đồ nhà xưởng
- Hồ sơ kiểm soát chất lượng, vệ sinh
- Nhãn sản phẩm dự kiến sử dụng
Hồ sơ cần rõ ràng, minh bạch và nhất quán giữa các tài liệu.
Thời gian và hiệu lực chứng nhận Halal
- Thời gian cấp: khoảng 3 – 8 tuần, tùy ngành hàng và mức độ sẵn sàng
- Hiệu lực: thường 1 – 3 năm, tùy tổ chức chứng nhận
- Trong thời gian hiệu lực có thể có đánh giá giám sát định kỳ
Xem thêm:
- ISO 22000 và HACCP: So sánh & tư vấn chi tiết
- Dịch Vụ Xin Chứng Nhận HACCP – Nhanh Chóng, Uy Tín Toàn Quốc
SIGROUP – Đơn vị tư vấn tiêu chuẩn HALAL từ A đến Z
Với kinh nghiệm tư vấn tiêu chuẩn chất lượng và pháp lý trong nước – quốc tế, SIGROUP là đối tác đáng tin cậy của nhiều doanh nghiệp thực phẩm Việt Nam trên hành trình chinh phục thị trường Halal toàn cầu.
SIGROUP hỗ trợ doanh nghiệp Halal những gì?
- Tư vấn tiêu chuẩn Halal phù hợp từng sản phẩm
- Đánh giá nguyên liệu, phụ gia và quy trình sản xuất
- Chuẩn bị và hoàn thiện hồ sơ chứng nhận Halal
- Kết nối với tổ chức chứng nhận Halal uy tín
- Hỗ trợ duy trì, gia hạn và mở rộng chứng nhận
Lợi ích khi đồng hành cùng SIGROUP
- Rút ngắn thời gian chứng nhận
- Hạn chế rủi ro hồ sơ bị từ chối
- Đảm bảo đúng chuẩn – đúng quy định – đúng thị trường mục tiêu
- Gia tăng cơ hội xuất khẩu sang các quốc gia Hồi giáo
Liên hệ SIGROUP để được tư vấn miễn phí về tiêu chuẩn Halal cho doanh nghiệp thực phẩm
