NGHỊ ĐỊNH 37/2026/NĐ-CP

Sự ra đời của Nghị định số 37/2026/NĐ-CP của Chính phủ không đơn thuần là việc sửa đổi hay bổ sung các quy định quản lý hiện hành. Văn bản này đánh dấu một bước chuyển dịch mang tính thế kỷ trong tư duy quản lý nhà nước đối với chất lượng sản phẩm, hàng hóa tại Việt Nam – chính thức dịch chuyển từ mô hình quản lý hành chính truyền thống sang kỉ nguyên quản trị bằng dữ liệu số và hậu kiểm toàn diện.

1. Thay đổi cốt lõi: Quản lý theo 3 mức độ rủi ro thay cho danh mục cơ học

Nếu như trước đây, hệ thống pháp lý chủ yếu vận hành theo mô hình phân loại sản phẩm hàng hóa theo nhóm (như danh mục "Nhóm 1 – Nhóm 2") mang tính hành chính, thì nay Nghị định 37/2026/NĐ-CP thiết lập nền tảng mới: Quản lý dựa trên 3 mức độ rủi ro (Thấp - Trung bình - Cao).

Tiêu chí đánh giá mức độ rủi ro dựa trên bản chất nguy cơ đối với sức khỏe con người, an toàn môi trường và năng lực kiểm soát chuỗi cung ứng. Cơ chế này giúp giải phóng các thủ tục rườm rà cho sản phẩm an toàn và tập trung tối đa nguồn lực thanh kiểm tra vào các nhóm hàng hóa có nguy cơ mất an toàn cao.

2. Cuộc cách mạng chuyển đổi số: Nhãn điện tử và Hộ chiếu số sản phẩm (Digital Product Passport)

Nghị định 37 xây dựng một cấu trúc quản lý hoàn toàn mới theo hướng số hóa toàn diện vòng đời sản phẩm, tiến rất gần đến các mô hình quản trị hiện đại mà Liên minh Châu Âu (EU) đang áp dụng:

• Nhãn điện tử (E-labeling): Doanh nghiệp được phép sử dụng nhãn điện tử để hiển thị các thông tin bắt buộc thông qua việc quét mã. Toàn bộ nội dung nhãn phải được lưu trữ, cập nhật đồng bộ trên hệ thống dữ liệu số; mọi lịch sử thay đổi thông tin đều phải được quản lý và có thể truy vết chính xác.

• Hộ chiếu số sản phẩm (Digital Product Passport): Công cụ này cho phép tích hợp toàn bộ dữ liệu bắt buộc về sản phẩm (nguồn gốc, chuỗi cung ứng, chứng nhận hợp quy, tác động môi trường). Trong một số trường hợp, hộ chiếu số thậm chí có thể thay thế hoàn toàn nhãn điện tử nếu đáp ứng đầy đủ yêu cầu hiển thị theo quy định pháp luật.

3. Thiết lập kỷ cương trên không gian Thương mại điện tử (TMĐT)

Nghị định số 37/2026/NĐ-CP đưa ra các quy định trực diện, thắt chặt trách nhiệm đối với các hoạt động giao dịch xuyên biên giới và kinh doanh trên không gian mạng:

• Đối với chủ quản nền tảng số (Sàn TMĐT): Buộc phải thiết lập hệ thống kiểm soát thông tin, yêu cầu người bán cung cấp đầy đủ chứng cứ chất lượng, giấy chứng nhận hợp chuẩn hợp quy trước khi đăng tải sản phẩm; chịu trách nhiệm gỡ bỏ thông tin vi phạm khi có yêu cầu hoặc khi phát hiện sai phạm.

• Đối với người bán hàng trực tuyến: Chấm dứt kỷ nguyên mập mờ thông tin chất lượng. Người bán hàng online có nghĩa vụ minh bạch hóa thông tin, nguồn gốc xuất xứ và các chứng nhận an toàn tương đương với phương thức kinh doanh truyền thống.

4. Dịch chuyển từ "Tiền kiểm" sang "Hậu kiểm xuyên suốt vòng đời"

Một thay đổi căn bản khác có ảnh hưởng sâu rộng đến doanh nghiệp điện – điện tử, thiết bị thông minh và chuỗi cung ứng hiện đại là việc cắt giảm tối đa các thủ tục phê duyệt trước (giảm tiền kiểm hồ sơ giấy). Thay vào đó, Nhà nước tăng cường cơ chế hậu kiểm, kiểm tra ngẫu nhiên trên thị trường và quản trị dựa trên dữ liệu số liên thông. Việc giám sát chất lượng sẽ đồng hành cùng sản phẩm trong suốt toàn bộ vòng đời, từ khâu sản xuất, lưu thông cho đến khi tới tay người tiêu dùng cuối cùng.

Góc nhìn chuyên gia từ SIGroup: Lợi thế từ năng lực quản trị dữ liệu

Theo phân tích chuyên sâu từ các chuyên gia của SIGroup, Nghị định 37/2026/NĐ-CP vừa là thách thức lớn nhưng cũng mở ra cơ hội bứt phá cho những doanh nghiệp có tầm nhìn.

“Trong tương lai gần, lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp sẽ không còn gói gọn ở giá thành hay chất lượng sản phẩm đơn thuần, mà nằm ở năng lực quản trị dữ liệu sản phẩm, khả năng truy xuất nguồn gốc và mức độ sẵn sàng đáp ứng hệ sinh thái số toàn cầu.”

Doanh nghiệp nào chủ động chuyển đổi sớm hệ thống quản lý tuân thủ, chuẩn hóa dữ liệu sản phẩm và ứng dụng nhãn điện tử/hộ chiếu số sẽ nhanh chóng chiếm lĩnh được niềm tin của thị trường, tối ưu hóa được chi phí vận hành và dễ dàng tích hợp sâu vào chuỗi cung ứng quốc tế.

NGHỊ ĐỊNH 37/2026/NĐ-CP