SIGROUP cung cấp bài viết nhằm làm rõ bản chất pháp lý của bộ tiêu chuẩn WRAP, phân tích chi tiết 12 nguyên tắc cốt lõi, đồng thời hướng dẫn quy trình đăng ký đạt chứng nhận một cách chuẩn xác và tối ưu nhất cho doanh nghiệp.
WRAP Là Gì? Tổng Quan Về Bộ Tiêu Chuẩn WRAP
WRAP là viết tắt của Worldwide Responsible Accredited Production — tạm dịch là "Sản xuất được công nhận có trách nhiệm trên toàn thế giới." Đây vừa là tên gọi của một tổ chức phi lợi nhuận độc lập, vừa là tên của bộ tiêu chuẩn quốc tế về trách nhiệm xã hội trong sản xuất.
Tổ chức WRAP được thành lập vào năm 2000, có trụ sở tại Arlington, Virginia, Hoa Kỳ, và hoạt động với văn phòng đại diện tại Hồng Kông, Bangladesh, cùng nhiều quốc gia khác trong đó có Việt Nam. WRAP ra đời từ bối cảnh giữa thập niên 1990, khi các nhà máy may mặc ở nhiều nơi bị cáo buộc bóc lột lao động. Hiệp hội Sản xuất Y phục Mỹ (nay là Hiệp hội Y phục và Da giày Mỹ — AAFA) đã thúc đẩy thành lập một tổ chức thứ ba hoạt động độc lập nhằm đảm bảo tính khách quan trong đánh giá tuân thủ lao động.
Theo mô tả chính thức trên trang wrapcompliance.org, WRAP là chương trình chứng nhận nhà máy độc lập lớn nhất thế giới trong lĩnh vực sản xuất hàng may mặc, giày dép và phụ kiện. Tính đến năm 2022, đã có hơn 3.500 chứng nhận được cấp trên toàn thế giới, trong đó Việt Nam nằm trong top 3 quốc gia dẫn đầu cùng Trung Quốc và Bangladesh.
Tiêu Chuẩn Đánh Giá WRAP — Nền Tảng Pháp Lý Và Quốc Tế
Bộ tiêu chuẩn WRAP được xây dựng dựa trên hai trụ cột chính:
1. Luật pháp quốc gia sở tại
Các nguyên tắc WRAP yêu cầu cơ sở sản xuất tuân thủ đầy đủ pháp luật lao động, môi trường và hải quan của nước sở tại. Đối với doanh nghiệp Việt Nam, điều này đồng nghĩa với việc tuân thủ Bộ luật Lao động 2019 (Luật số 45/2019/QH14), Luật Bảo vệ môi trường 2020, và các quy định hiện hành khác.
2. Các công ước quốc tế
Tiêu chuẩn WRAP phản ánh tinh thần và ngôn ngữ của các Công ước của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), bao gồm Công ước số 138 về tuổi lao động tối thiểu, Công ước số 182 về hình thức lao động trẻ em tệ hại nhất, và Công ước số 29 về lao động cưỡng bức. Ngoài ra, các nguyên tắc WRAP cũng gắn kết với Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) của Liên Hợp Quốc — đặc biệt là SDG 8 (Việc làm tốt và tăng trưởng kinh tế) và SDG 12 (Tiêu dùng và sản xuất có trách nhiệm).
12 Nguyên Tắc WRAP — WRAP Có Bao Nhiêu Nguyên Tắc?
Tiêu chuẩn WRAP dựa trên 12 nguyên tắc cốt lõi. Đây là câu trả lời trực tiếp cho câu hỏi "WRAP có bao nhiêu nguyên tắc?": con số là 12, áp dụng thống nhất cho tất cả cơ sở tham gia chương trình.
-
Nguyên tắc 1 — Tuân thủ luật pháp và quy định tại nơi làm việc
Cơ sở sản xuất phải tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật về lao động, an toàn, môi trường và thương mại của quốc gia và địa phương sở tại.
-
Nguyên tắc 2 — Nghiêm cấm lao động cưỡng bức
Cấm tuyệt đối mọi hình thức lao động cưỡng bức, lao động ràng buộc, lao động nợ nần hoặc lao động là nạn nhân của buôn bán người. Việc tuyển dụng phải dựa trên sự tự nguyện.
-
Nguyên tắc 3 — Nghiêm cấm lao động trẻ em
Cơ sở không được sử dụng lao động trẻ em theo định nghĩa của pháp luật quốc gia và các công ước ILO liên quan (Công ước 138 và 182).
-
Nguyên tắc 4 — Nghiêm cấm quấy rối và lạm dụng
Cấm tất cả các hình thức quấy rối và lạm dụng bao gồm thể chất, tình dục, lời nói hoặc tinh thần đối với người lao động.
-
Nguyên tắc 5 — Bồi thường và phúc lợi
Người lao động phải được trả lương ít nhất bằng mức lương tối thiểu theo quy định pháp luật, cùng các khoản phúc lợi và phụ cấp làm thêm giờ theo quy định.
-
Nguyên tắc 6 — Thời giờ làm việc
Giờ làm việc không được vượt quá giới hạn tối đa do pháp luật quy định. Người lao động cần được nghỉ ngơi đầy đủ và không bị ép buộc làm thêm giờ ngoài ý muốn.
-
Nguyên tắc 7 — Nghiêm cấm phân biệt đối xử
Không phân biệt đối xử dựa trên chủng tộc, màu da, giới tính, quốc tịch, tôn giáo, tuổi tác, khuyết tật, xu hướng tình dục hoặc quan điểm chính trị trong tuyển dụng, trả lương và thăng tiến.
-
Nguyên tắc 8 — Tự do hiệp hội và thương lượng tập thể
Người lao động có quyền tự do thành lập và tham gia các tổ chức lao động, cũng như thương lượng tập thể theo quy định của pháp luật sở tại.
-
Nguyên tắc 9 — An toàn và sức khỏe nghề nghiệp
Cơ sở phải cung cấp môi trường làm việc an toàn, lành mạnh, bao gồm đào tạo an toàn lao động, trang thiết bị bảo hộ và các biện pháp phòng chống tai nạn.
-
Nguyên tắc 10 — Tuân thủ các quy định về môi trường
Cơ sở phải tuân thủ luật môi trường hiện hành và thực hiện các biện pháp quản lý chất thải, tiêu thụ năng lượng và nước một cách có trách nhiệm.
-
Nguyên tắc 11 — Tuân thủ quy định hải quan
Đảm bảo hàng hóa xuất khẩu tuân thủ đầy đủ luật hải quan và thương mại quốc tế, không gian lận xuất xứ hoặc giá trị hải quan.
-
Nguyên tắc 12 — An ninh
WRAP công nhận Nguyên tắc CTPAT (Customs-Trade Partnership Against Terrorism) của Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ (CBP) dành cho nhà sản xuất nước ngoài. Nguyên tắc này nhằm đảm bảo rằng không có hàng hóa bất hợp pháp (ma túy, vũ khí, v.v.) được vận chuyển cùng với hàng thành phẩm.
Chứng Nhận WRAP Là Gì? Các Cấp Độ Chứng Chỉ WRAP
Chứng nhận WRAP (hay còn gọi là chứng chỉ WRAP) là văn bản do Tổ chức WRAP cấp, xác nhận rằng một cơ sở sản xuất đã được đánh giá độc lập và đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn trong 12 Nguyên tắc WRAP. Chứng nhận này không phải do cơ quan nhà nước cấp mà do tổ chức phi lợi nhuận độc lập WRAP phát hành thông qua các công ty giám sát được WRAP công nhận.
|
Cấp độ |
Phân hạng |
Thời hạn hiệu lực |
Điều kiện đạt được |
|
Platinum |
Hạng Bạch Kim |
2 năm |
Nhà máy chứng minh sự tuân thủ đầy đủ 12 nguyên tắc trong 3 năm liên tiếp mà không có điểm lỗi lớn. Đồng thời, nhà máy phải vượt qua thành công các đợt đánh giá đột xuất (unannounced audits) của WRAP. |
|
Gold |
Hạng Vàng |
1 năm |
Đây là cấp độ phổ biến nhất của WRAP. Được cấp cho các nhà máy tuân thủ hoàn toàn 12 nguyên tắc trong lần đánh giá đầu tiên hoặc lần đánh giá lại định kỳ. |
|
Silver |
Hạng Bạc |
6 tháng |
Cấp cho các nhà máy có sự tuân thủ đáng kể đối với các nguyên tắc cốt lõi nhưng còn tồn tại một số sai sót nhỏ về thủ tục, hồ sơ (không phải lỗi nghiêm trọng như lao động trẻ em hay mất an toàn nghiêm trọng). Nhà máy cần khắc phục các điểm này để nâng hạng trong kỳ đánh giá tiếp theo. |
Chứng Nhận WRAP Dành Cho Ai?
Chương trình chứng nhận WRAP hướng đến các cơ sở sản xuất (facilities) hoạt động trong lĩnh vực:
-
May mặc, thời trang và quần áo thể thao
-
Giày dép và phụ kiện da
-
Hàng dệt may, vải và phụ liệu
-
Các sản phẩm khâu may nói chung (sewn products)
Không chỉ nhà máy lớn, các xưởng sản xuất vừa và nhỏ cũng có thể đăng ký — cơ cấu phí đăng ký của WRAP (từ năm 2024) được thiết kế để hỗ trợ cả cơ sở nhỏ dưới 100 lao động với mức phí thấp hơn (xem phần Phí đăng ký bên dưới).
Đặc biệt, chứng nhận WRAP rất phù hợp cho các doanh nghiệp Việt Nam đang xuất khẩu sang thị trường Bắc Mỹ và Tây Âu, nơi các thương hiệu lớn như Walmart, Costco, Disney, Fruit of the Loom, Gildan hay Woolworths yêu cầu nhà cung cấp phải có chứng nhận WRAP hoặc tiêu chuẩn tương đương.
Quy Trình Đăng Ký Chứng Nhận WRAP — Cách Đăng Ký Từng Bước
Dưới đây là quy trình tổng quát để một doanh nghiệp đăng ký và nhận chứng nhận WRAP:
Bước 1 — Nộp đơn đăng ký và thanh toán phí
Truy cập trang chính thức wrapcompliance.org/certification để hoàn tất đơn đăng ký trực tuyến. Doanh nghiệp cần thanh toán phí đăng ký theo quy mô lao động (xem bảng phí bên dưới).
Bước 2 — Tự đánh giá nội bộ (Self-Assessment)
Doanh nghiệp thực hiện tự đánh giá nội bộ dựa trên bảng kiểm tra 12 Nguyên tắc WRAP. Hệ thống và chính sách của nhà máy phải được vận hành đầy đủ trong ít nhất 3 tháng trước khi tiến hành đánh giá chính thức.
Bước 3 — Lựa chọn tổ chức giám sát được công nhận
Doanh nghiệp lựa chọn một công ty kiểm toán (monitor) được WRAP công nhận để thực hiện đánh giá độc lập. Danh sách các tổ chức này có thể tra cứu tại wrapcompliance.org/certification/facility-monitor-list. Tại Việt Nam, nhiều tổ chức quốc tế uy tín có mặt như Bureau Veritas, SGS, Intertek, TÜV SÜD và các đơn vị khác.
Bước 4 — Đánh giá tại nhà máy (On-site Audit)
Chuyên gia kiểm toán tiến hành kiểm tra thực tế tại nhà máy, bao gồm: phỏng vấn nhân viên và lãnh đạo, xem xét hồ sơ lương thưởng, hợp đồng lao động, hồ sơ an toàn lao động, hệ thống xử lý chất thải, và các tài liệu liên quan.
Bước 5 — Nộp báo cáo đánh giá lên WRAP
Tổ chức giám sát nộp báo cáo kiểm toán lên Hội đồng WRAP để xem xét.
Bước 6 — Quyết định cấp chứng nhận
Hội đồng WRAP xem xét báo cáo và quyết định cấp chứng chỉ ở mức độ phù hợp (Vàng, Bạch Kim, hoặc Bạc), hoặc yêu cầu doanh nghiệp thực hiện kế hoạch khắc phục (CAP) trước khi cấp chứng nhận.
Bước 7 — Đánh giá sau chứng nhận (Post-Certification Assessment)
Tất cả các cơ sở được chứng nhận đều có thể bị kiểm tra ngẫu nhiên, không báo trước trong thời hạn chứng nhận nhằm đảm bảo duy trì tiêu chuẩn.
Phí Đăng Ký Chứng Nhận WRAP tham khảo
Theo thông tin công bố chính thức, kể từ ngày 1 tháng 1 năm 2024, cơ cấu phí đăng ký WRAP được điều chỉnh theo quy mô lao động như sau:
|
Quy mô lao động |
Phí đăng ký (USD) |
|
Dưới 100 lao động |
$650 |
|
101 – 200 lao động |
$950 |
|
201 – 1.000 lao động |
$1.350 |
|
Trên 1.000 lao động |
$1.550 |
Đây chỉ là phí đăng ký (Registration/Application Fee) nộp cho WRAP, chưa bao gồm chi phí đánh giá (Audit Fee).
Dịch vụ tư vấn WRAP chuyên nghiệp từ SIGROUP
Việc tự triển khai tiêu chuẩn WRAP có thể khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn do khối lượng hồ sơ pháp lý, các tiêu chuẩn kỹ thuật về an toàn lao động và môi trường vô cùng phức tạp. Sai sót trong việc chuẩn bị có thể dẫn đến việc nhà máy bị đánh giá trượt, phát sinh chi phí đánh giá lại (re-audit) và làm gián đoạn tiến độ xuất khẩu hàng hóa. SIGROUP cung cấp giải pháp tư vấn toàn diện, đồng hành cùng doanh nghiệp từ giai đoạn khảo sát ban đầu cho đến khi nhận chứng chỉ chính thức:
Khảo sát và đánh giá thực trạng (Gap Analysis):
Chuyên gia kiểm tra hệ thống quản lý, hồ sơ nhân sự, bảng lương, điều kiện an toàn lao động, hệ thống PCCC và môi trường nhằm xác định khoảng cách giữa thực tế nhà máy so với 12 nguyên tắc WRAP.
Xây dựng và chuẩn hóa hệ thống tài liệu:
Hướng dẫn doanh nghiệp thiết lập các quy trình, nội quy lao động, chính sách an toàn, sổ sách theo dõi giờ làm việc, quy trình quản lý nhà thầu phụ phù hợp với cả Luật pháp Việt Nam và quy định WRAP.
Đào tạo nhận thức nội bộ:
Tổ chức các buổi huấn luyện cho ban quản lý, cán bộ nhân sự (HR), quản đốc phân xưởng và công nhân viên về quyền lợi, trách nhiệm và cách ứng xử tuân thủ theo tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội.
Khắc phục hiện trạng:
Tư vấn các giải pháp kỹ thuật tối ưu chi phí để cải thiện hệ thống biển báo an toàn, lưu trữ hóa chất, bảo hộ lao động và vệ sinh công nghiệp đạt chuẩn.
Giám sát đánh giá thử (Mock Audit):
Thực hiện một đợt đánh giá giả định với quy trình nghiêm ngặt như cuộc đánh giá thật để tổng rà soát lỗi, giúp doanh nghiệp tự tin trước khi bước vào đợt audit chính thức.
Hỗ trợ làm việc với tổ chức đánh giá:
Hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện các thủ tục đăng ký, lựa chọn đơn vị đánh giá uy tín và đồng hành hướng dẫn giải trình các điểm khắc phục sau đánh giá (nếu có).
Xem thêm: ISO 14001 2015 là gì? Câu hỏi về iso 14001 tư vấn
Công ty TNHH Tiêu chuẩn Quốc tế SIGroup
Thông tin liên hệ và hỗ trợ tư vấn
Trụ sở Hà Nội
Số 15, ngách 28, ngõ 9, Trần Quốc Hoàn, Phường Cầu Giấy, Hà Nội
